Foto: Bitka na Sutjesci/Facebook
Bihaćka Republika biia je velika slobodna teritorija od kraja maja 1942. do kraja januara 1943. u Jugoslaviji okupiranoj od Njemačke i Italije . Stvorila ju je partizanska Narodnooslobodilačka vojska Jugoslavije (NOVJ i POJ). Bihać je bio glavni grad i mjesto Prvog zasjedanja AVNOJ-a. održanog 26. novembra 1942. godine.
Partizanske snage u istočnoj Bosni prerasle su vojnu organizaciju bataljona i desetina te stvorile proleterske brigade, snažne samostalne i pokretljive jedinice. U junu 1942. većina tih operativnih jedinica, podijeljena u dvije grupe od po 3 brigade, krenula je na dug marš prema zapadnoj Bosni.
Lokalne partizanske jedinice prethodno su oslobodile veliki dio teritorija oko Bihaća, na području Banije, Like i Korduna ( Vojnić , Vrginmost , Korenica , na području zapadne Bosne Drvar , Glamoč , Bosanski Petrovac ).
Bihać je oslobođen 4. novembra u dvodnevnoj akciji partizanskih snaga sastavljenih od 8 krajiških i hrvatskih brigada, kojima je komandovao Kosta Nađ . Grad su branile 4 ustaške brigade i 12 domobranskih bojni.
U nastavku bihaćke operacije 5. novembra oslobođena je Bosanska Krupa , 6. novembra Cazin , a 14. novembra Slunj . U pojedinačnim operacijama Jajce je oslobođeno 26., Livno 15., Tomislavgrad 19. decembra 1942. i Teslić 1. januara 1943. Pod pritiskom partizana, ustaške i talijanske snage same su napustile Udbinu i Bosansko Grahovo . Neki su gradovi neuspješno napadnuti: Bosanski Novi i Dvor na Uni od 26. do 28. novembra te Sanski Most od 10. do 22. decembra.
Nakon ovih operacija široki teritorij, od Karlovca na zapadu do Prozora na istoku, očišćen je od okupatorskih jedinica. Narodnooslobodilačka vojska je kontrolirala teritorij dug 250 km i širok 50-70 km. Nijemci su uspjeli neke gradove vratiti pod svoju kontrolu: (Jajce 6. decembra, a Teslić 8. januara).
Računajući na mogućnost neposredne invazije anglo-američkih trupa na europsko Sredozemlje i prije svega na Balkan , Hitler je smatrao da bi NOV mogla ugroziti obranu Balkana. Zato se odlučio za zimske operacije Weiss za uništenje “Titove države” kako je nazvao oslobođeni teritorij sa središtem u Bihaću. Nijemci su ušli u Bihać 29. januara, Drvar 27. februara i Livno 5. marta 1943. godine.
